Tin tứcSARS-CoV-2 tấn công hệ thần kinh trung ương qua khứu giác

https://ncov.ehealth.gov.vn/wp-content/uploads/2020/06/SARS-CoV-2-tấn-công-hệ-thần-kinh-trung-ương-2-e1591690897607.jpg

Một nghiên cứu mới của các nhà nghiên cứu Đức đã mô tả nhiều biểu hiện về thần kinh khác nhau do COVID-19. Bằng chứng cho thấy hội chứng hô hấp cấp tính nặng coronavirus 2 (SARS-CoV-2) không chỉ ảnh hưởng đến đường hô hấp mà cả hệ thần kinh trung ương.

Trong khi COVID-19 vẫn chủ yếu được coi là bệnh gây rối loạn hô hấp, khi bệnh nặng sẽ đi kèm với nhiều biểu hiện bệnh khác, bao gồm cả huyết khối trong hệ thống thần kinh trung ương. Sự xuất hiện của các triệu chứng thần kinh như mất khứu giác, mất vị giác và đau đầu ở hầu hết các bệnh nhân cho thấy virus xâm nhập vào não.

Một số bệnh nhân mắc COVID-19 còn xuất hiện các rối loạn liên quan đến đột quỵ cấp tính và giảm hoặc thay đổi ý thức. Hơn nữa, nhiều bài báo gần đây cho thấy có thể phát hiện RNA của virus trong não và dịch não tủy.

Nghiên cứu hiện tại nhằm thăm dò chính xác vùng hầu họng và não của 32 bệnh nhân đã từ vong do mắc COVID-19, truy tìm mối liên quan giữa các triệu chứng và các vùng bị ảnh hưởng. Nghiên cứu dựa trên khám nghiệm tử thi này nhằm mục đích xác định lối xâm nhập của virus vào não và phân bố của nó.

Nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng các coronavirus liên quan đến SARS-CoV-2 có khả năng xâm nhập vào não. Các nghiên cứu trên chuột cho thấy virus có thể xâm nhập vào não khi được tiêm vào bên trong cơ thể qua đường mũi. Mặt khác, vẫn chưa được xác định được các tế bào khứu giác biểu hiện các phân tử này khi bị viêm hoặc nhiễm bệnh. Đáng chú ý là phân tử CD147 thể hiện trên các tế bào khác nhau trong não là một cổng khác để SARS-CoV-2 xâm nhập vào các tế bào đó.

Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra môi trường vi mô của màng nhầy và mô tế bào thần kinh, là nơi xâm nhập và nhân lên của virus. Tiếp theo, họ đã lập bản đồ toàn bộ khối thần kinh khứu giác theo vùng.

Trong số 32 trường hợp khám nghiệm tử thi, trong đó có 29 trường hợp dương tính RT-PCR với SARS-CoV-2 và 03 trường hợp còn lại được chẩn đoán dựa trên các dấu hiệu và triệu chứng, có 04 bệnh nhân, hoặc 13%, bị nhồi máu não cấp do thiếu máu cục bộ, do các huyết khối hoặc thuyên tắc trong não. Các huyết khối tương tự cũng được tìm thấy trong niêm mạc khứu giác.

Tải lượng virus có nhiều nhất trong các tế bào niêm mạc khứu giác, tiếp theo là giác mạc, kết mạc và màng nhầy của miệng. Điều này chỉ ra rằng mặc dù đường hô hấp có thể là nguyên nhân chính khiến virus xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương (CNS), mắt và miệng cũng là những đi khác của virus này. Khoảng 10%, virus cũng được phát hiện trong tiểu não.

Sự hiện diện của RNA virus thế hệ con biểu thị rằng có diễn ra sự nhân lên của virus. Điều này chỉ được quan sát thấy ở 04 trong số 13 mẫu niêm mạc khứu giác dương tính với PCR.

Các dấu hiệu có virus trong CNS dễ thấy hơn ở những bệnh nhân có thời gian mắc bệnh ngắn hơn. Việc các bệnh nhân COVID-19 mắc chứng mất vị giác và khứu giác, cùng với thực tế là các tế bào thần kinh, sợi thần kinh và niêm mạc trong vòm họng rất gần nhau, có thể chỉ ra rằng niêm mạc là cửa ngõ để virus xâm nhập CNS.

Nghiên cứu này lần đầu tiên cho thấy virus xâm nhập hệ thần kinh trung ương qua phần tiếp giáp thần kinh-niêm mạc thông qua các sợi thụ thể thần kinh khứu giác, dọc theo đường khứu giác và do đó giải thích sự xuất hiện các triệu chứng mất vị giác và khứu giác. Sự hiện diện của các huyết khối nhỏ và nhồi máu não trong vùng này ở 13% mẫu não được nghiên cứu dường như chứng thực các báo cáo khác về huyết khối trong hệ thần kinh trung ương của bệnh nhân COVID-19.

Mặc dù dữ liệu hiện tại có vẻ ủng hộ việc SARS-CoV-2 xâm nhập qua sợi trục, chúng cũng có thể di chuyển qua các tuyến khác như qua các khớp thần kinh, qua nội mô hoặc trong bạch cầu.

Cuối cùng, niêm mạc khứu giác dường như là vị trí virus tồn tại và nhân lên liên tục, đánh giá từ mức độ virus cao trong mô này lên tới 53 ngày kể từ khi xuất hiện các triệu chứng ban đầu. Các tác giả cũng gợi ý rằng có thể việc virus xuất hiện trong các trung tâm quan trọng của não có thể khiến các vấn đề về hô hấp hoặc tim trước đó trở nên nặng hơn thông qua một cơ chế trung tâm. Nó thậm chí có thể lan rộng hơn trong hệ thần kinh trung ương.

Đoàn Nga

Theo Newsmedical

CỤC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN – BỘ Y TẾ VIỆT NAM
Địa chỉ: Ngõ 135 Núi Trúc – Ba Ðình – Hà Nội.
Ðiện thoại: 024.37368315 (máy lẻ 18, 22); Thư điện tử: cntt@moh.gov.vn.
Chịu trách nhiệm: PGS. TS. Trần Quý Tường, Cục trưởng.
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 58/GP-TTĐT ngày 06/02/2017.
Ghi rõ nguồn Cục Công nghệ thông tin hoặc ehealth.gov.vn hoặc ictmoh.gov.vn khi phát hành lại thông tin.

Đơn vị hỗ trợ:

bt_bb_section_top_section_coverage_image
bt_bb_section_bottom_section_coverage_image